سه‌ره‌کی        په‌یوه‌ندی        ئه‌رشیف        لینک        زانیاری ماڵپه‌ڕ
   
وتاری هه‌ڤاڵ مسته‌فا چاوڕه‌ش - یادی چله‌ی شه‌هیدانی لیوای یه‌كی پاراستنی سلێمانی
هه‌مه‌ڕه‌نگ ‌
  کاریگەرییەکانی بەکارهێنانی بەرنامەی نایاسایی لە دامەزراوەکانی خوێندندا
به‌روار: 30/05/2018

لەگەڵ پەرەسەندنی تەکنەلۆژیای زانیاری لە جیهاندا خوێندنی تایبەت بەو بوارەش پەرەی سەندووە. تەکنەلۆژیای زانیاری سەرنجی فێرخوازانی لە هەموو جیهانەوە ڕاکێشاوە و بەشێکی سەرەکی بابەتەکانی خوێندنیانە

فێرخوازانی زانکۆ و پەیمانگاکان پێویستیان بە کۆمەڵێک بەرنامە و خزمەتگوزاری هەیە بۆ بەجێهێنانی ئەرکەکانیان. هەروەها مامۆستا و ستافەکانی دیکەش پێویستیان بە بەرنامە و خزمەتگوزاری هاوشێوە هەیە کە ڕۆژانە بەکاریان دەهێنن. بەرنامەکانی وەکو مایکرۆسۆفت وۆرد و پاوەرپۆینت و ئێکسێڵ، ویندۆز، ئەدۆبی ئەکرۆبات و فۆتۆشۆپ، ئۆتۆکاد و چەندین بەرنامەی پێویستی دیکە.

هەرچەندە ئەم بەرنامانە گرنگییەکی زۆریان بۆ زانکۆکان هەیە، بەڵام زۆربەی زانکۆ و خوێندنگەکانی عێراق و کوردستان کە لەناویشیاندا زانکۆی ناسراو و ناوبانگدار بوونی هەیە ئەم بەرنامانە لە چوارچێوەی یاسادا بەکارناهێنن. ئەمەش بە ئاگاداری یان بە درک نەکردن بێت، زۆربەی ئەو زانکۆیانە بەرنامەی کراک و مۆڵەتنەدراو بەکاردەهێنن. بە واتایەکی تر، زۆربەی فێرخواز و مامۆستا و ستافەکان لە زانکۆکاندا بەرنامەی مۆڵەتنەدراو بەکاردەهێنن.

ئامانجی ئەم بابەتە بانگهێشتکردن و بیرخستنەوەی ناوەندەکانی خوێندنە بۆ ئەوەی کە تەکنەلۆژیا بکەنە هۆکارێک بۆ پێشخستن، و بەرنامەی مۆڵەتنەدراو بەکارنەهێنن. پێدەچێت هەندێک ناوەندی خوێندن ئاگاداری ئەم دیاردەیە نەبن، یاخود ئاگاداری دیاردەکەش بن بەڵام لایان ڕوون نەبێت کە مەترسییەکانی چین و بەو هۆیەوە بایەخێکی پێ نەدەن.

لەخوارەوە هەندێک لە مەترسییەکانی بەکارهێنانی بەرنامەی مۆڵەتنەدراو خراوەتەڕوو:

  • کێشەی سکیورتی: ئەگەری زۆرە ئەو بەرنامانەی کە دزراو یاخود مۆڵەتنەدراون کۆدی سیخوڕیکردنیان تێدابێت کە ڕێگە دەدات بە وەرگرتنی زانیارییە تایبەتەکانت بەبێ ئەوەی خۆت ئاگات لێ بێت.
  • کێشەی یاسایی: ئەو دامەزراوانەی کە بەرنامەی بێ مۆڵەت بەکاردەهێنن پێشێلی یاسای نێودەوڵەتی پاراستنی مافی کۆپی کردن دەکەن. هەروەها پێچەوانەی یاساکانی ڕێکخراوی ویپۆی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکانە
  • ئەخلاقی پیشەیی: دامەزراوەی خوێندن و فێرکردن پێویستە فێرخوازان فێری ئەخلاقی پیشەیی بکات نەک فێرخوازان فێربکەن کە بەرنامە بە نایاسایی بەکاربهێنن.
  • کێشەی تەکنیکی: دەگونجێت بەکارهێنەرانی ئەم جۆرە بەرنامانە لەکاتی بەکارهێنانیاندا ڕوبەڕووی چەندین گرفت و کێشە ببنەوە چونکە ئەو بەرنامانە ئۆریجناڵ نین و دەستکاری کراون.
  • نەبوونی پشتیوانی تەکنیکی: لایەنی بەرهەمهێنەری ئەو بەرنامانە هیچ جۆرە پاڵپشتییەک لەو کەس و لایەنانە ناکات کە ڕووبەڕوی گرفت لە بەرنامەکەدا بوونەتەوە. بە پێچەوانەوە پێدەچێت سکاڵای یاساییان لەسەر تۆمار بکات و بیانخاتە لیستی ڕەشەوە.

سەرباری ئەو خاڵانەی باسکران، ئەگەر ناوەندەکانی خوێندن بەرنامەی مۆڵەتپێنەدراو بەکاربهێنن ئەوا ناتوانن بچنە ئاستی نێودەوڵەتییەوە چونکە یاسایان پێشێل کردووە. لە هیچ زانکۆیەکی جیهانی نابینرێت بەرنامەی کراک و نایاسایی بەکاربهێنرێت.  واتە پێویستە زانکۆکان بۆ بەرزکردنەوەی ڕانکینگ و پلەی ئیعتیباری خۆیان کۆتایی بەم دیاردە نەشازە بهێنن و مۆڵەتی لایەنی پەیوەندیدار بۆ ئەو بەرنامە و سیستمانە وەربگرن کە بەکاریاندەهێنن.

ئێستاش هەندێک لە سوودەکانی وەرگرتنی مۆڵەتی بەکارهێنان بۆ بەرنامەکان لە خوارەوە ڕوون دەکەینەوە:

  • وەرگرتنی مۆڵەتی بەکارهێنان وا دەکات هەموو تایبەتمەندییەکانی بەرنامەکە بەردەست بێت بۆ بەکارهێنەرو زیاتر سوودمەند دەبێت.
  • بەرنامەی مۆڵەتدراو بەرنامەیەکی جێگیرە و گرفتی تێکچوونی کەمترە.
  • زانکۆیەک کە هۆشیارە و بەرنامەی مۆڵەت پێنەدراو بەکارناهێنێت هەمان هۆشیاری بۆ  فێرخوازەکانیشی دەگوازێتەوە. ئەمەش لەخۆیدا ئەرکێکی سەرەکی و ئەخلاقی ناوەندەکانی خوێندنە.
  • زۆربەی بەرهەمهێنە جیهانییەکان پاڵپشتی تایبەت لە ناوەندەکانی خوێندن و زانکۆکان دەکەن بەوەی کە بەرهەمەکانیان بە نرخێکی کەمتر و داشکاندنی گەورەوە پێشکەش دەکەن.

کۆمپانیای ئاڤێستا کە شارەزای لایسنسینگ و مۆڵەتپێدانی بەرنامەکانە، وەکو پیشەی خۆی هەڵدەستێت بە دابین کردنی مۆڵەتی بەکارهێنانی بەرنامە و سیستمەکان بۆ تەواوی زانکۆکان لە عێراقدا. بۆ ئەمەش پشت بەوە دەبەستێت کە پارتنەری ژمارەیەکی زۆر لە بەرهەمهێنەرە تەکنەلۆژییەکانی وەکو مایکرۆسۆفت و ئەدۆبی و کاسپەرسکای و ئۆتۆ دیسک و کۆمپانیا جیهانییەکانی دیکەیە.